Русский English

Пётр Лук'яненко (можна сустрэць варянт напiсання прозвiшча Лук'яненка) - сучасны беларускi мастак, якi працуе ў галiне станкавага жывапiсу. Яго творчасць вызначаецца сур'ёзнымi публiцыстычнымi i арыгiнальнiмi канцэптуальнымi творамi, а таксама разнастайнасцю тэхнiкi i манеры выканання ў класiчных жанрах (партрэт, краявiд, нацюрморт). Карцiны экспанавалiся на шматлiкiх персанальных i групавых выставах сучаснага мастацтва, у тым лiку музейных.

Публiцыстычныя творы савецкага часу паказваюць глыбокую супрацьлегласць памiж афiцыйнай iдэалогiяй ды прапагандай i рэальным жыццём. У больш познiх карцiнах аўтар звяртаецца да змен у грамадстве пасля 90-х гадоў, працэсаў, якiя суправаджаюць станаўленне незалежнасцi Беларусi.

Канцэптуальны жывапiс Пятра Лук'яненко - гэта арыгiнальныя кампазiцыi, створаныя фантазiяй мастака. Яны накiроўваюць гледачоў да разважання аб вечных пытаннях, якiя iснуюць на ўсiм працягу гiсторыi чалавецтва. Канцэптуальны жывапiс Лук'яненко шматзначны, кожны знаходзiць у iм нешта свае.

Сам аўтар лiчыць любую класiфiкацыю выяўленчага мастацтва ўмоўнасцю. У творчасцi ён не iмкнецца следаваць патрабаванням пэўнага накiрунку жывапiсу, а выказвае свае думкi i пачуццi найбольш трапнымi мастацкiмi сродкамi. Выбар тэхнiкi i манеры выканання вызначаецца творчымi мэтамi мастака ў кожнай карцiне.

Нарадзiўся ў 1950 годзе. Скончыў Беларускi дзяржаўны тэатральна-мастацкi iнстытут (зараз - Беларуская акадэмiя мастацтва).

З сярэдзiны 70-х да канца 80-х вёў мастацкую студыю.

У сярэдзiне 80-х - сярэдзiне 90-х аўтар i вядучы тэлевезiйнай перадачы "Мастак i час".

Аўтар публiкацый пра сучаснае мастацтва ў беларускiх перыядычных выданнях.

Выстаўляецца з 1976 года.

Асноўныя персанальныя выставы:

• 2011 Музей гiсторыi горада Гомеля. Беларусь.
• 2011 Музей Гомельскага палацава-паркавага ансамбля. Беларусь.
• 2011 Музей гiсторыi горада Гомеля. Беларусь.
• 2009 Музей Гомельскага палацава-паркавага ансамбля. Беларусь.
• 2008 Галерэя Маiсеенкi, Буда-Кашелёва, Беларусь.
• 2007 Музей Гомельскага палацава-паркавага ансамбля. Беларусь.
• 2005 Абласны краязнаўчы музей. Гомель, Беларусь.
• 2003 Comune di Rovellasca. Равеласка, Iталiя.
• 2003 Galleria Asg. Арыджыа, Iталiя.
• 2003 Sala Nevera di Casa Morandi. Сарона, Iталiя.
• 2002 Галерэя Вашчанкi. Гомель Беларусь.
• 2000 Галерэя Саюза мастакоў. Гомель, Беларусь.
• 1998 Абласны краязнаўчы музей. Гомель, Беларусь.
• 1996 Галерэя Саюза мастакоў. Гомель, Беларусь.
• 1995 Грос-Умштат, Германiя.
• 1994 Галерэя Саюза мастакоў. Гомель, Беларусь.

Праўда

Сярод прац ранняга перыяду творчасцi мастака можна вызначыць карцiну "Праўда". На ёй выяўлены разгорнуты абрывак галоўнай савецкай газеты. Па даце i загалоўку можна вызначыць, што гэта нумар за 2 снежня 1980 года, у якiм апублiкавана шэраговая ўрадавая пастанова пра павышэнне дабрабыту савецкага народа. Зверху ляжыць стограмовы кавалак самай таннай лiвернай каўбасы, якая сiмвалiзуе этоху татальнага дэфецыту.

Мастак праводзiць арыгiнальную паралель. У савецкi час цану тавараў пiсалi алоўкам на абгортачнай бумаге. Лiчбы на палях - гэта 5 капеек, сапраўдная цана каўбасы, газеты i пастановы.

Мёртвы дзень
Палатно, алей. 107x82. 1981

Карцiна "Мёртвы дзень" напiсана у 1981 годзе, у разгар халоднай вайны, але на жаль не страцiла актуальнасць па сёняшнi дзень..

На працягу ўсёй гiсторыi людзi былi разрознены па тэрытарыяльных, нацыянальных, рэлiгiйных, палiтычных, маёмасных, iдэалагiчных i iншых прыкметах. Гэтая разрозненасць станавiлася прычынай супрацьстаяння. Супрацьстаянне вылiвалася ў канфлiкты. Разбуралiся гарады, несла страты культура. Але канфлiкты насiлi месны характар, i жыццё працягвалася.

Мiнулае стагоддзе прынесла прынцыпова новыя змены. Супрацьстаянне прыняла глабальны характар. Тэхналогii ў сваю чаргу развiлiся настолькi, што зброя, створаная чалавецтвам, здольная яго ж i знiшчыць.

Калi глабабальны канфлiкт здарыцца, у iм ня будзе нi пераможцаў нi пераможаных. Пасля яго ўвогуле ня будзе нiкога. Ня будзе нават самаго Пасля. Калi людская недальнабачнасць прывядзе да планетарнай катастрофы, то спыняцца не толькi гадзiннiкi, але i Час.

Памяцi ахвяр
Палатно, алей. 95x70. 1987

У 1987-88 гадах была створана серыя карцiн "Памяцi ахвяр", прысвечаная трагiчным падзеям савецкай гiсторыi - перыяду масавых рэпрэсiй 30-х гадоў. У работах асэнсаваны драматызм падзей, маштабы рэпрэсiй, iх татальны характар. Мастак вобразна паказвае, што палiтычная сiстэма, заснаваная на страхе i гвалце, вядзе ў нiкуды.

Лагер
Палатно, алей. 70x95. 1988

Не ўсе вынаходнiцтвы чалавецтва вядуць да прагрэсу. У таталiтарных грамадствах частка людзей для прыгнёту iншых стала ствараць лагеры. Нават калi з iх вызвалiлi ўсiх зняволеных, яны не знiклi. Пакуль у грамадстве не лiквiдаваны прычыны iх узнiкнення, гэтыя жорсткiя iнструменты могуць з'явiцца iзноў.

Свабода
Палатно, алей. 95x70. 1988

Фiзiчную свабоду лёгка абмежаваць. У чалавека можна канфiскаваць маёмасць, лiшыць яго сродкаў iснавання, памясцiць у турму i нават пакараць смерцю. Але нiякая таталiтарная сiстэма не здольная забраць у асобы свабоду мыслiць i iмкнуцца быць свабодным.

Дарога смерцi
Палатно, алей. 70x95. 1988

У гэтай працы мастак паспрабаваў уявiць велiзарныя маштабы савецкiх рэпрэсiй. Кожная смерць - гэта трагедыя. Таталiтарная сiстэма пакiнула пасля сабе мiльёны ахвяр.

На першых крыжах можна ўбычыць iмёны i годы жыцця. Але большасць крыжоў безыменныя. Асуджаных прыгаворвалi да пазбаўлення волi без права лiставання, i нiхто не ведаў, дзе яны i цi жывы ўвогуле.

Брук на карцiне вядзе ў нiкуды. Абвешчаны камунiстычнай iдэалогiяй шлях да камунiзму ў рэчаiснасцi для многiх мiльёнаў апынуўся дарогай смерцi.

Звярнiце ўвагу на неба. Вецер часу разагнаў свiнцовыя аблокi. Але гэты ўрок гiсторыi трэба запомнiць назаўжды, iнакш хмары могуць згусцiцца iзноў.

Чырвоны дом
Палатно, алей. 70x95. 1988

Калi паглядзець на першы паверх, то чырвоны дом - гэта звычайны жылы будынак. Але на вышэйшых паверхах дом ператвараецца ў турму.

Чырвоны дом сiмвалiзуе савецкае грамадства ў перыяд 30-х гадоў. Атмасфера агульнага страху, падаўленне малейшага iншадумства, уземныя даносы, татальны кантроль i падпарадкаванне - усё гэта ператварала краiну ў агульную вялiзную турму.

У пачатку 50-х з вокнаў дома знялi краты. Але каб перабудаваць яго цалкам, спатрэбiцца яшчэ вельмi шмат часу.

Шклянка
Кардон, алей. 75x75. 1994

Карцiна можа характэрызаваць грамадскую свядомасць мiльёнаў жыхароў постсавецiх краiн у пачатку 90-х гадоў. Прывычны спосаб жыцця i парадак рэчаў, якiя iснавалi дзесяцiгоддзямi i здавалiся непахiснымi, раптоўна знiклi. Iдэалы, каштоўнасцi i арыентыры падчас змянялiся на абсалютна супрацьлеглыя. Здавалася, что ранейшай засталася толькi шклянка - нязменная спадарожнiца чалавека ў шчасцi i смутку, у цiшы сам-насам з сабою i шумным гурце сяброў.

Пляж
Кардон, алей. 70x95. 2001

Карцiна "Пляж" сiмвалiзуе частку грамадства, якое знаходзiцца на пэўным этапе свайго развiцця. У фiгур на пляжы ня бачна галоў. Яны не жадаюць самастойна мыслiць. Гэтую здольнасць iм замяняюць вялiзныя вушы - жаданне слухаць i выконваць любыя загады.

Кампазiцыя з лiсцем
Палатно, алей. 95x70. 2000

Карцiна можа служыць асновай фiласофскага асэнсавання паняцця прыгажосцi.

Мастак звёў разам на палатне абсалютна розныя прадметы. Гэта iлюструе тое, што прыгожымi могуць быць розныя аб'екты: прырода ва мностве яе форм, мастацкiя творы, жанчыны, пачуцii, чалавечыя стасункi. Прыгажосць - гэта тое агульнае, што звязвае сусвет i робiць яго гарманiчным.

Некаторыя элементы карцiны выкананы контурна. У цэнтры працы мастак змясцiў галаву чалавека. Тым самым паказваецца, што прыгожым з'яўляецца не толькi выява прадмета, але i яго контуры - нашы ўяуленнi пра яго. А iдэя прыгажосцi - гэта важны элемент свядомасцi, якi фармiруе асобу чалавека.

Ранiшняя кава
Палатно, алей. 95x70. 2002